2017-07-11

Ойрын хэд хоног

Зиа сайхан наадаж байгаа байхдаа миний Монголын ард түмэн. 3н жилийн дараа гэртээ харьчихаад ирсээн. 15 хоног бол нүд ирмэж амжилгүй л өнгөрдөг юм байна. Их хажиг зожиг болсон гэдгээ маш ихээр мэдэрлээ. Хүмүүс намайг хараад улам жижигхэн болчихсон юмуу, яасан өсдөггүй юм гэнээ уг нь өсөх нас нилээн дээр дууссан санагдаад байх юм.
Явдаг өдөр нисэх дээр онгоц их байгаа тул хөөрөх зөвшөөрөл хүлээж байна гээд 40н минут онгоцонд хэлбэрт ортол суусан. Ирдэг өдөр онгоцондоо суугаад хөөрөх гэтэл нэг хүний бие өвдөөд гээд буцаад, нөгөө хүн буусан тул онгоцоо шалгана гээд бүгд буугаад дахин суусаар байтал бас нэг цагийн дараа хөөрсөн гээд цагтаа нисэх заяагүй л юм боллоо. Тэгсэн ээж маань нисэх цагт нэг ягаан онгоц уг нь биш шиг байх юм гэсээр сүүгээ өргөчихөөд явчихсан гээд маргааш нь яриад хөхөрч унаад байсан, бодвол Иркутск юмуу Бээжин явах онгоцонд өргөсөн бололтой ккк..
Цаг агаарын хувьд нар хурц, халуун ч гэлээ оройдоо сэрүүхэн, сүүдэртэй газар сэрүүн салхитай эндэхтэй харьцуулах юм биш.. Ирээд метронд суухын хооронд хамаг бие чийг даагаад, гэр ганц цонхтойг хэлэхүү, бороо ороод цонхоо онгойлгож чадахгүйг хэлэхүү саун шиг л байна. За яахав, халууцаж урсаж яваагаа гайхсаар бардаг л зун дөө.. Амьдрал үргэлжилдэгээрээ үргэлжлээд л ...

2017-06-09

Цэл залуу нас мину

Өөрийгөө цэл залуугаараа яваа гээд бодоод явдаг юм уг нь. Тэгсэн энд ирээд 7н жил болжээ, уг нь бол мэдэж чадахгүй юм их өөрийн гэсэн үзэл бодол бага гээд л том болох болоогүйгээ гайхаад сууж байдаг. Гэтэл багш орж ирж юм ярихдаа үгийн дунд хавчуулаад "чи ч одоо нас явж байгаа юм байна даа, эртхэн хүнтэй суугаад хүүхэд гаргасан нь дээр дээ. Би оройтож хүүхэдтэй болсон их хэцүү шүү, манай үеэл дүү нар бүгд 30 гарчихсан хэрнээ хүнтэй суух талаар бодож байгаа ч хүн алга. Ер нь хүнтэй суусан нь дээр шүү" гээд хааяа хааяа сануулаастай. Хүн хартай суу гэдэг дарамтанд орохоосоо өмнө наашаа ирсэн болохоор ер нь дарамт багатай амьдраад байгаа юм л даа. Саяхан эгчтэй ярьж байсан чинь "чи ер нь арай л дэндүү мөрөөрөө амьдраад байгаа юм бишүү" гэсэн хаха. Хүнд гэм хоргүй л амьдарч байна яахав дээ тэ. За тэр амьдрал яахав цаг агаар ярья.
Энд жил ирэх бүр халуун болоод, нодлин зуныг бодож сэтгэлээр унаад.. Одоохондоо ч яахав өмдтэй, шөнө оройдоо цамцтай явж болохоор байгаа. Яг энэ хэвээрээ 9н сар хүргэдэг бол сайхан л байна.

2017-05-24

Зун айсуй

Миний муу блог халтайлгаад байж л байх юм дөө ккк. Ойрд юм бичих дур сонирхол няд болсоон. Сураад ч байгаа юм шиг гүй ч юм шиг өдөржин сургууль дээр л сууж байдаг болсон, болсон ч гэж угийн тийм байсан л даа. Манай лабд байсан нэг со төгсөөд, нэг нэпка өвдөөд нутаг буцаад алдуурсан тул би ганцаараа үлдсэн. Багш маань хөөрхий одоо төгсгөчих санаа агуулаад сачий хүрдэггүй ээ бид хоёрын.. 
Энд ойрноос эхлээд өдөртөө халаад шөнөдөө сайхан сэрүүхэн байгаа, юу юугүй зун болчихлоо доо. Тэгсэн нөгөө нэг үйлтэй үс ноосны асуудал эхлээд байж байна. Хөлнийхөө халиурсан хэдийг яаж цааш нь харуулах вэ гээд, ядаж манайд печь байхгүй тул печинд халаадаг вакс хэрэглэж чадахгүй байгаа. Цаасанд наалттай нь болохоор хальт мульт халтуурдлаа гэхэд л нэг хайрцгийг хоёр удаа хэрэглээд байгаа. Залхуу хүн чинь байнга арчилж янзлах чинь хэцүү юм байна шүү дээ. Хусахаар ширүүн болчих боловуу гээд, анх тосолж байсан чинь долоо хоногт нэг хэрэглэхгүй бол өрвийгөөд гараад ирэх юм байна лээ. Өөр аятайхан амархан, сард ганц манц хэрэглэх арга байдаг боловуу гээд нэтээр хайсан шигээ зундаа бэлдээд сууж байхчуу.

2017-01-05

Малгай дугаар хоёр

Нэгдэхээс эхлээд хоёрдох малгайгаа эхлүүлсэн чинь өчигдөр шөнө дууссан. Шөнө нойр хүрэхгүй бага багаар нэхээд байсан чинь гялс дуусчихдаг юм байна. Хоёр малгайндаа зориулж 2, 2 бөндгөр утас авсан чинь арай л гэж хүрлээ. Сүүлийн малгайг бол сатуркатай зүүгээр бөөрөнхийлөөд дан зөвөөр нэхээд дээш нь утсаа бараг дуустал нэхэж байгаад сүүлд нь утас гүйлгээд дөв дөрвөлжин болгосон. Санаанаасаа зохиосон малгай болохоор нетээс орой хэсгийг нь хайгаад ч олсонгүй, гайхахдаа зүгээр холбоод утас гүйлгэчихсэн чинь их сонин болсон хэхэ.
Орой нь жоохон онцгүй болсон байгаа биз
Орой хариад оройг нь арай өөрөөр янзалж үзэхүү яах уу гээд сууж байна. Утасны өнгө орой өрөөний гэрэлд болохоор жоохон гоё харагдаад байна, уг нь бол ийм гоё гэгээлэг өнгө биш бага зэрэг бүрзгэр ногоон цэнхэр өнгө байгаа юм.

2017-01-03

Малгай ба шинэ он

Шинэ он гарчихсан уу гээд явах нь холгүй л байна. Энд ирсэнээс хойш шинэ жилийн уур амьсгал алга болсон. Нүүрном орсон хүмүүс гэр бүлээрээ оноо угтсан зурагнууд, хүмүүс яаж амьдраад би яаж амьдраад байгаа юм бээ гээд хямрангаа алдав. Он гарах үед шагнал гардуулах ёслол үзэнгээ анхны малгайгаа нэхэж дуусгав. Хоёр гурав хөвсөн гэсэн чинь ээж "юу ярьж байгаан 20 хөвнө шд" гэсэн хэхэ..
Анхных болохоороо туршлагагүйтээд эхэндээ тойргийг нь томдуулаад, хасалтаа хэт эрт эхлүүлээд гэх мэт техникийн саатал их гарсан. Сүүлдээ тойргоо багасгаад жоохон чанга нэхээд даанч төгсгөл дээрээ бас техникийн саатал гараад орой дээрээ шомбогор болчихсон. Малгайны эзэн нь тэр шомбогортойгоо таалагдаж байна гээд баярлаад байхаар нь тэр чигээр нь дуусгачихсан. 

Одоо өөрийнхийгөө дөв дөрвөлжин нэхнэ гээд эхлүүлж байгаа.

2016-11-17

Багадаа..

Би бага байхдаа хүний үгэнд яс ордог хүүхэд байлаа шүү дээ. Сургуульд орохын өмнө 5 орчим настайд л байх нэг өдөр хамаатны эгч дөнгөж суудаг болсон охинтойгоо манайд ирээд, дүүгээ харж байгаарай гээд миний урд газар суулгачихаад нөгөө өрөөрүү явсан юм. Бодвол ээжтэй бурахаар л явсан байхдаа. Гэнэт охин нь уйлахаар нь өрөөнд ороод ирсэн чинь охин нь суудал дээрээ онхолдчихсон, би өөдөөс нь хараад сууж байсан гэсэн хаха. Хүүеэ дүүгээ харж байхгүй яасан юм бэ гэсэн чинь би өөдөөс нь би хараад сууж байсан наадах чинь өөрөө уначихсан шд гэсэн гэнэ лээ. Одоо болтол ээж намайг шоолоостой хэхэ.
Бас тэр үед л байх ээжтэй цуг Хөвсгөл явав аа. Миний л орон гаран төсөөлж байгаагаар бүхээгтэй ЗИЛ130 тай явсан санагддаг юм, бас зам муу их олон хоног зутруу явсан санагдаад байдаг юм, үгүй ч байж магад. Бүхээгэнд сууж явсан нэг хүн буулаа гээд намайг багаар нь нэг хүний өвөр дээр суулгахаар болоод ороод суусан чинь хаалганд нь хуруугаа хавччихсан хөөрхий, гүргэр юм болохоороо уйлахгүй тас гүрийгээд, ядаж том эгчийн авч өгсөн бөгжтэй хуруу байсан болохоор бөгжнийхөө урдуур хавдаад чинэрч өвдөөд байсан нь санагддаг юм. Ээж тэр үед намайг урагш нь суулгаад хаалга хаагдах чимээ нэг л эвгүй сонсогдоод "за энэ яг гараа хавччихлаа даа" гээд бодогдоод чимээ чагнасан чинь таг байсан гэсэн. Дараагийн зогсох газар болтол санаа нь зовоод, зогсонгуут гялс ирээд харсан чинь яасан байх нь нөгөөх хуруугаа хавчаад памбайтал хавдсан хэрнээ гүрийгээд уйлаагүй байх нь.. Нөгөө бөгжөө тайруулж хуруугаа аварсан нь хагас хугас санагддагаас өөр юм санаанд байхгүй ээ. Одоо болтол ээж бас тэнэг гүрийдгээр нь дууддаг юм. Яс юман дээрээ өөрөөс нь өвлөж авсан гүрийлт шүү дээ хэхэ.

2016-11-10

Шалдар булдар

Хөдөөгийн байдал шалдар булдар, цагийн улирал ороо бусгаа... иймэрхүү л байна даа. Хавар бололгүй зун болоод, намар бололгүй өвөл болчих юмаа. Би нэг хавар намрын хувцасаа өмсөх гэсээр байтал өвлийн хувцасандаа хүмүүс ороод байх юм. Бичин жилийн өвөл зуд болдог гээд байсан.
Ойрын гурван долоо хоног шахуу зүүн нүдний зовхи татаад болдоггүй ээ. Гайхаад өчигдөр сонингийн наасан чинь дээд тал нь таталдаад байдаг гэнээ хэхэ заавал нэг нь таталдах ёстой юм байлгүй гээд сууж байна. Нээрээ нөгөө харшилын гаралтай хамар битүүрдэгтээ эмчийн бичиггүй эмийн санд зарагддаг эм аваад уусан чинь надад таардаггүй юм байна. Тэрийг нь хоёрдох хайрцаг эмээ уугаад дуусах үедээ шахуу мэдлээ шдээ. Ойрд гэнэт гэнэт л хоолойнд юм тээгэлдээд байхаар нь гайхаад алим хэт томоор нь залгичихав уу гэж оношлоод байсан чинь эмний гаж нөлөө юм байх.
Манай энд өчигдөр аятайхан цэлмэг тэнгэртэй байсан чинь өнөөдөр хэрэг алга, бүрсийж бүүдийгээд дээр нь тоосонцор гээд хойд уулын бараа ч харагдахгүй нь.. гэж бичээд харсан бороо орж байна. Энд нийтийн халаалт байхгүй манай лаб тень асаадаг болохоор даараад байгаа хэрнээ нүүр халуу дүүгээд л сууж байна.
Нээрээ өчигдөрөөс нүүрний кремээ сольсон. Өмнө нь 21н номер түрхдэг байсан юм. Тэр нь надад шардаад, миний түрхдэг байсан 21, 23 номер л байдаг болохоор шар юмаа гээд л түрхээд байлаа л даа. Эд нар өөрсдөө ихэвчлэн шаргал арьстай болохоор тэрэндээ тааруулдаг юм шиг санагдсан. Гэхдээ сүүлийн үед 13 нь нүүрний улайлт дардаг 17 нь ягаан туяатай болгож арьсыг эрүүл харагдуулдаг гээд гарсан байна лээ. Их дэлгүүрт очиж түрхэж үзсэн чинь нэг их ялгаа харагдаагүй. Бодож бодож 17г авсан. Шарлахгүй их аятайхан байна лээ. Даанч өвөл дөхөөд хуурайшилт эхэлж байна өө, шилбэ цагаан эрээн л болчихсон байна лээ гэртээ ч өмдтэй гадаа ч өмдтэй байгаа болохоор хэхэ.

За ёстой шалдар булдар юм боллоо, явж ажлаа хийж амьдарлаа бодох минь.

2016-11-02

Уран бүтээл

Бараг арав гаран жилийн дараагаар нэг гоё ноосон утас хараар ороолт нэхэх санаа төрөв. Багадаа ээжийг дуурайгаад нийлж байгаад нэг майк нэхэж байлаа, ээж манжетыг нь хэт чанга нэхсэнээс болоод толгой арай гэж ордог байсан санагдаж байна. Тэрнээс хойш бээлий оймсхон нэхэж байснаас өөрөөр нэхээгүй юм. Тэгсэн гэнэт учиргүй угладаг ороолт нэхмээр санагдаад, бүр санаанд багтаад байхаар нь нэтээр 100 гр-тай хоёр утас захиалаад дэлгүүрээс нэг 5 мм-ийн сатуркатай зүү авсан. анх уртхан нэхээд залгачих санаатай байсан ч сүүлдээ залгаасгүйгээр нэхмээр санагдаад, залгаасгүйг сатуркатай зүүгээр биш 5н зүүгээр нэхэж үзсэн болохоор бас бага зэрэг эргэлзсээн хөөрхий. Юу ч гэсэн үзье гээд сатуркатай зүүгээр нэхсэн чинь дажгүй болж байна лээ. Анх 120-оор авахад хангалттай гэж бодоод нэхээд нилээн хэдэн мөр явж байсан чинь бодож байснаас хэт том болохоор нь хөвөөд 100-гаар аваад нэхсэн бас томдоод хөвөөд 88-аар авсан хэхэ. 120-оор эхэлж байхдаа хөндлөнгөөр нь зөв буруугаар явчихвал доошоо суугаад гоё харагдах байх гэж бодсон хэт суугаад байхаар нь дөрвөлжин хээтэй болгосн чинь хамаагүй аятайхан болсон. Би ер нь их чанга гартай болохоор их хичээж сул нэхсэн, дараа нь ээж хараад яасан чанга нэхсэн юм бэ гэдэг гэнээ ккк. Сүүлд дуусгасан чинь яг хоёр гогцоо үлдээд утас дуусдаг юм даа. Сүүлийн эгнээгээ хөвөөд арай жоохон чангалсан чинь хэт чангараад сөөм хэрийн утас үлдсэн хэхэ. Сүүлийн хэт чангарсан санаанд таарахгүй байсан чинь МЗ харин ч гоё юм байна салхи орохгүй, надад бол таалагдаж байна хэнд өгөх юм гээд баясаад байхаар нь өгчихсөөн, угаасаа ч өөрт нь нэхсэн л дээ. Янзан бүрийн зүүж барьдаг юманд дургүй хүн зүүх юмуу яах юм бүү мэд.

За тэгээд уран бүтээл ийм болсоон хэхэ

2016-10-21

Үйл нь ирээд үхэхийн цагт Хөгшин залуугын ялгаа юун

Есөн нартай энэ ер бусын нутагт
Дөрвөн улирал үгүй дүн өвлөөр байдаг
Тэнгэр нь нэг л үүлтэй
Тэр нь сүүдэр болдог
Тэвэр тэврээр унасан цасан мөсөн уулууд
Уулын хар манан нуурын дундаас ургаж
Урагшаа ургасан модод ширхэг мөчир үгүй
Жим жимээр урсах жирийн бус голууд
Жигүүр дэлгэн суусан уулын цагаан бүргэд
Өвс үгүй хэрнээ өндөр цэцэгс ихтэй
Өргөн тал нутаг нь хэмжээ хязгаар үгүй
Үүлгүй тэнгэрээс бороо ширхэг ширхэгээр дуслаж
Өндөр нам чулууд өнгө өнгөөр ургана
Нар нь жаргадаггүй ус нь ширгэдэггүй
Нарийн хавцал дунд нь найман саран нуугдана
Насан дээр гарсан намхан буурал савдаг
Наран жаргахыг үзэлгүй найман зууныг үзэв
Үүл нь гараад бороо орохын
Үүдэн хойморын ялгаа юун
Үйл нь ирээд үхэхийн цагт
Хөгшин залуугын ялгаа юун
Өргөө салхин гэр нь оосор бүч үгүй
Өвгөн савдаг тэндээ уйдаж суух нь үгүй
Өвлөж түүнд ирсэн өөвөн гурван өндөгөө
Өглөө үдэш асрана өөрийн чадлаар хайрлана
Алтан шаргал өндөг нь жаргал гэдэг нэртэй
Алсын өндөр ууланд амин сүнс нь байдаг
Асарч тойлхын хирээр инээд баясал ихтэй
Амар жимэр суухын арвин их нууцтай
Мөнгөн цагаан өндөг нь зовлон гэдэг нэртэй
Мөрөг цагаан загасанд мөнхийн амь нь байдаг
Намхан буурал савдагийн нуруу бөхийх тоолонд
Нулимс үгүй уйлна нуурын хаалга онгойно
Эцсийн чулуун өндөгийн нэр нь ч үл мэднэ
Инээж уйлах нь үгүй эгэл тайван байдлыг
Эцэж цуцахыг мэдэлгүй эвшээж суниах завгүй
Энэ маягаар савдаг ирэх хаврыг угтав
Үүл нь гараад бороо орохын
Үүдэн хойморын ялгаа юун
Үйл нь ирээд үхэхийн цагт
Хөгшин залуугын ялгаа юун
Хар морин жилийн хаврын тэргүүн сард нь
Хачин сонин бодол савдагийн толгойд оров
Хүрэл чулуун өндөг нь хөндий хоосон ч юм шиг
Хөөрхий өвдөг савдагт хэрэг үгүй юм шиг
Ингэж бодоод савдаг өндөгийг аваад гарав
Элгэн хадан дээрээс өргөж байгаад шидэв
Ингээд боллоо гэх шиг савдаг инээд алдав
Энд тэндээс гэнэт исгэрэх чимээ гарав
Гайтай явдал болов газар ангайж эхлэв
Галаар бороо оров ган гачиг болов
Гэрэлт есөн нар нь гэнэт бөхөж эхлэв
Гэдсээ чирсэн шулмас гэрийн хаалгыг тогшив
Өмхий улаан утаа уулын цаанаас ирэв
Өгөрч муудсан үснүүд хөндий талаар дүүрэв
Өсөж төрсөн нутаг нь өмхөрч хэмхэрч эхлэв
Өвгөн савдаг гайхав өвдөг сөгдөж унав
Үүл нь гараад бороо орохын
Үүдэн хойморын ялгаа юун
Үйл нь ирээд үхэхийн цагт
Хөгшин залуугын ялгаа юун


Ингээд фб дээрээ хадгалчихаж хаанаас хуулсан юм бүү мэд

2016-10-19

Харшилын гаралтай үрэвсэл

Заа яасан гэхээр би уг нь харшил гээчгүй их аятайхан хүн байлаа шүү дээ. Тэгсэн энэ хавар л учиргүй хамар загатнаж найтайлгаад, нус гоожиж хамар битүүрээд болохоон байсан. Хоёр долоо хоног шахуу ханиад ч юм боловуу, ингээд гайгүй болох байгаа гэсээр хамрын цацлага цацаж гүрийж байгаад тэсэхээ байгаад МЗд чирэгдээд эмнэлэг явсан. Яасан байх нь, харшилын гаралтай хамрын салст бүрхэвчний үрэвсэл гээд хамраа утуулж хоёр гурван удаа очиж цэвэрлүүлж эм бичүүлж уугаад, хийх юм дууссан хамрын доторх хавдаад байгаа хэсэгт эм түрхэх эмчилгээ хийлгэж болно дахиад болохоо байвал ирээрэй гэсэн юм. Тэрнээс хойш хамар ч зүгээр болж зун хайлж урсаад өнгөрч намар болсон дахиад өнөөх чинь эхэлсээн хөөрхий. Хамар ч яахав цацлага цацаад, эмчийн бичиггүй авч болдог эм авч уугаад амьдарч болоод байсан чинь нэмэгдээд нүд загатнаад, хааяа ч бүр гараа хийж байгаад маажаад хаямаар болж байгаа юм чинь. Тэгээд бас МЗд чирэгдээд нүдний эмнэлэг явсан, харшилын гаралтай нүдний нэг бүрхэвчний үрэвсэл гэнэ дээ. Явахын өмнө нэтээс хайсан чинь хавар намар харшилдахаар ингэдэг гээд уншсан, эмнэлэг явахаас өөр аргагүй гээд чирэгдээд явсан л даа. Тэгээд одоо өдрийн дөрвөөр хоёр янзын эм дусаагаад л сууж байх жишээний. Өнөөдөр эм дусаагаад дөрөвдөх өдөр болж байна, нүд загатнаж байгаа ч харьцангүй багассан. Ингэсгээд сэрүү орчихвол энэ харшаад байгаа юмнууд гайгүй болно байгаа гээд л сууж байхаас.